Rak jajnika, a stężenie selenu w organizmie

Selen

Selen w organizmie wchodzi w skład białek enzymatycznych i strukturalnych. Białka zawierające selen biorą udział między innymi w produkcji hormonów tarczycy, pobudzeniu układu odpornościowego i ochronie przed stresem oksydacyjnym.

zarówno niedobór jak i nadmiar tego pierwiastka może mieć niekorzystny wpływ na organizm człowieka, a w świetle danych literaturowych oraz naszych najnowszych badań stężenie selenu ma również przełożenie na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych u kobiet.

Wyniki badań przeprowadzonych w naszym Ośrodku na grupie 1698 kobiet niebędących nosicielkami mutacji w genie BRCA1/2 i 601 kobiet z mutacją. W badaniach tych wyjściowo zdrowe kobiety poddane zostały ponad 4-letniej obserwacji. W tym czasie na nowotwór złośliwy zachorowało 110 kobiet nie będących nosicielkami mutacji w genie BRCA1/2 (w tym 6 raków jajnika) i 42 nosicielki mutacji (w tym 9 raków jajnika).

Ryzyko

Ryzyko raków pozasutkowych wśród kobiet nie będących nosicielkami mutacji w genie BRCA1/2 ze stężeniem selenu we krwi zawierającym się w przedziale 98 – 108 µg/l jest istotnie 3-krotnie obniżone w porównaniu do kobiet ze stężeniem selenu poza tym przedziałem (OR=3; p=0,015; 95% CI: 1,1 – 7,7).

Natomiast w przypadku kobiet nosicielek mutacji w genie BRCA1/2 ryzyko raków w zależności od poziomu selenu zależne było dodatkowo od wieku. U kobiet poniżej 50 roku życia ryzyko raków wśród kobiet ze stężeniem selenu we krwi 70 – 89 µg/l było istotnie ponad 10-krotnie obniżone w porównaniu do kobiet ze stężeniem selenu poza tym przedziałem (OR=10,4; p=0,003; 95% CI: 1,140 – 77,50). Natomiast u kobiet powyżej 50 roku życia ze stężeniem selenu we krwi zawierającym się w przedziale 95 – 120 µg/l ryzyko raków było ponad 4-krotnie obniżone w porównaniu do kobiet ze stężeniem selenu poza tym przedziałem (OR=4,20; p=0,045; 95% CI: 1,1 – 15,70).

Korzyści

Na podstawie powyższych wyników można stwierdzić występowanie ogromnych korzyści z badania poziomu selenu u kobiet (zarówno z mutacją w genie BRCA1 jak i bez niej). Poziom selenu jest z dużym prawdopodobieństwem bardzo dobrym markerem ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych u kobiet, a jego poziom w organizmie można w prosty sposób modyfikować poprzez stosowanie odpowiedniej diety i/ lub suplementację. Do pokarmów naturalnie bogatych w selen należą prawdziwek (borowik szlachetny), orzechy brazylijskie, wieprzowina, jajka oraz mleko. Dla osób z dużymi niedoborami selenu warta rozważenia jest suplementacja selenu z wykorzystaniem suplementów.

Artykuł napisany przez eksperta kampanii Diagnostyka Jajnika Prof. Jana Lubińskiego

PREWENCJA RAKA JAJNIKA POPRZEZ OPTYMALIZACJĘ STĘŻENIA SELENU W ORGANIZMIE

Muszyńska M.^1,2 Derkacz R.^1,2, Marciniak W.^1,2 Lubiński J.^1,2

¹Centrum Badawczo-Rozwojowe Genetycznych Badań Nowotworów Złośliwych Read-Gene SA, Grzepnica

²Zakład Genetyki i Patomorfologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Szczecin