Zamek Czocha, Zamek Miecz i okolice

Zamek Czocha, Zamek Miecz i okolice
Zamek Czocha, fot. Katarzyna Szczepaniak

Dolny Śląsk to wspaniały region na dłuższe i krótsze wypady. Zachwyca nie tylko przyrodą, ale i ciekawą architekturą. Choć Zamek Czocha to jedna z bardziej znanych atrakcji, warto też pamiętać o mniej oczywistych miejscach, jak odbudowywany metodą tradycyjną Zamek Miecz, pobliska zapora na Kwisie czy urokliwe miejscowości w rejonie Gór Izerskich.

Zamek Czocha

Leśna to jedna z najpopularniejszych miejscowości Dolnego Śląska, a to głównie za sprawą Zamku Czocha. Dzięki wspaniale zachowanym murom i wnętrzom, twierdza przyciąga tłumy zwiedzających, oferując bogaty wachlarz imprez i form zwiedzania. Jedną z nich jest zwiedzanie nocne organizowane regularnie w czasie wakacji. Opowiadane ze swadą liczne historie i legendy, ilustrowane potyczkami rycerskimi czy degustacją miodu, wypełniają 3-godzinną wycieczkę po zamkowych salach i zakamarkach.

Zamek powstał w XIII wieku na granicy śląsko-czeskiej i od tamtego czasu był świadkiem wielu burzliwych wydarzeń, często zmieniając właścicieli wśród klanów rycerskich. Najdłużej gospodarzami byli członkowie rodu Nostitz i z nimi wiążę się też sporo ciekawych opowieści. Zamek podupadł po pożarze w 1793 roku. Na początku XX wieku twierdzę kupił i odbudował potentat tytoniowy Ernst Gütschow, który z żoną Józefiną kontynuował m.in. zamkowe tradycje bibliofilskie. Szacuje się, że ich księgozbiór liczył ok. 40 tysięcy tomów, które w czasie działań wojennych zostały w dużej mierze rozgrabione. Byli to też ostatni prywatni właściciele.

Bogata historia, zdrady, fortele, legendy opowiadane są m.in. w tajemnych przejściach zamku, prowadzących do skarbca, zbrojowni, arsenału i odtworzonej tu sali szyfrantów. Jako że w czasie II Wojny Światowej w pobliżu znajdowały się tajne zakłady zbrojeniowe, a na Zamku Czocha stacjonowali niemieccy naukowcy, odkryto później wyniki ich eksperymentów technologicznych. W podziemnych salach możemy zatem zobaczyć aparat tlenowy, wyrzutnię rakietową czy turbinę do messerschmitta.

Od 1952 roku mieścił się tu Wojskowy Dom Wypoczynkowy. Zamek nadal pozostaje w rękach Agencji Mienia Wojskowego, ale od roku 1996 roku został otwarty dla ruchu turystycznego. Obecnie można skorzystać tu z zaplecza hotelowego i konferencyjnego, a ogromną popularnością cieszą się wszelkie ‘magiczne’ kolonie i obozy, inspirowane serią o Harrym Potterze.

Leśniańska Zapora

W pobliżu Zamku Czocha znajduje się piękny sztuczny zalew: Jezioro Leśniańskie. Można podjechać tam bezpośrednio, ale warto zatrzymać się na parkingu przy restauracji Zielony Piec i skorzystać z możliwości spacerowych, jakie daje okolica. Malownicza trasa wiodąca obok Słomianego Dworu prowadzi przez las wzdłuż Kwisy do podnóża Zapory Leśniańskiej. Ta imponująca budowla powstała w 1905 jako Talsperre Marklissa. Decyzję o budowie podjęto w wyniku powodzi nawiedzających okoliczne tereny i niszczących uprawy oraz zabudowania.

Powstały już wtedy także zabudowania hotelowe, a bogata dokumentacja fotograficzna z początku XX wieku znajduje się w zbiorach portalu Polska-org.pl, którego Właścicielem i operatorem jest Stowarzyszenie Wratislaviae Amici. Znajdziemy tam m.in. archiwalne pocztówki oraz taki oto opis samej konstrukcji:  Kamienno-betonowa zapora typu ciężkiego tworzy zbiornik o całkowitej pojemności 15.000.000 m3, a spiętrzony do rzędnej korony zapory posiada pojemność 18.000.000 m3. Godząc funkcję ochrony powodziowej jako nadrzędnej i energetycznej, ustalono pojemność energetyczną zbiornika w wysokości 5.000.000 m3.

Dla osób lubiących bezpośredni kontakt z naturą jest możliwość skorzystania z uroków jeziora oraz noclegów w położonym obok ośrodku pod nazwą Camping Plaża Czocha.

Zamek Miecz

Kolejnym ciekawym miejscem dla miłośników historycznych budowli jest Zamek Miecz w pobliskiej miejscowości Świecie. Choć widnieje on nieraz na mapach jako ‘ruiny’, nie dajmy się zwieść! Od 19 lat trwają tam prace rekonstruktorskie i to jedyne w swoim rodzaju, ponieważ prywatni właściciele odbudowują zamek, wykorzystując naturalne sposoby, aby zachować charakter rekonstrukcji możliwie najbliższy oryginałowi. Jest to przedsięwzięcie niezwykle ambitne, a postęp prac robi ogromne wrażenie. O wszystkim można się dowiedzieć na miejscu po uprzednim kontakcie z właścicielką, która w sezonie letnim oprowadza po terenie, przybliżając historię miejsca i ludzi z nim związanych.

Co ciekawe, przedwojennym właścicielem zamku był ten sam Ernst Gütschow, który przyczynił się do odbudowy Zamku Czocha i odzyskania jego świetności. Niestety odbyło się to kosztem właśnie Zamku Miecz, skąd pozyskiwano materiał budowlany i elementy dekoracyjne.

Świeradów Zdrój

Propozycja na następny przystanek to Góry Izerskie z ich wspaniałymi trasami spacerowymi, trekkingowymi czy rowerowymi dla bardziej zaawansowanych. Świeradów Zdrój spragnionym ekstremalnych wrażeń proponuje też Ski&Sun Coaster, czyli 720 metrów całorocznego toru saneczkowego. Ci, którzy wolą spokojnie podziwiać widoki mogą skorzystać z kolejki gondolowej. Ciekawą opcją jest też SkyWalk, spacer po 850 metrach wijącej się kładki z elementami edukacyjnymi, prowadzącej na szczyt 62-metrowej wieży widokowej. Można stamtąd podziwiać nie tylko wspaniałą przyrodę gór, ale i panoramę miasta, zaś całą wycieczkę można zwieńczyć zjazdem 105-metrową zjeżdżalnią.

Sam Świeradów zachwyca architekturą uzdrowiskową z pięknym budynkiem Domu Zdrojowego z 1899 roku, który powstał  na miejscu Domu Źródlanego z 1781 r., zniszczonego w czasie pożaru. Na deptaku zobaczymy też zabytkową Willę Szarlotta i wiele innych ciekawych budynków oraz mnóstwo zachęcających kawiarni i restauracji.

Zwiedzając region warto zajrzeć także do Lubania, Lwówka Śląskiego czy Lubomierza, gdzie króluje motyw filmowy z Muzeum Kargula i Pawlaka. To jedynie garść propozycji na dobry początek. A jakie rejony i konkretne miejsca na Dolnym Śląsku Wy polecacie?