Kiedy emocje biorą górę – jak radzić sobie z emocjami?

Kiedy emocje biorą górę – jak radzić sobie z emocjami?
Łabędzie, pixabay.pl

Emocje są nieodłącznym elementem naszej codzienności. Odczuwanie radości, smutku czy złości często ma dla nas ogromne znaczenie i wpływa na nasze myśli. Co za tym idzie, im większe są nasze emocje, tym trudniej o zachowanie zdrowego rozsądku i o właściwą decyzję. W jaki sposób zatem radzić sobie z własnymi emocjami i jak je kształtować?

Emocje – co warto o nich wiedzieć?

Najnowsze badania dowodzą, że emocje tworzą się automatycznie. Pojawiają się pod wpływem chwili, pobudzenia psychofizjologicznego. Emocje powstają wcześniej nim nasza świadomość zinterpretuje je jako uczucie. Wyróżnia się dwa poziomy emocji – nieświadomy i świadomy. Dynamika emocji jest zależna m.in. od naszych nabytych doświadczeń.

Emocje, których jeszcze nie jesteśmy świadomi, wpływają jednak na to, jak postrzegamy, a następnie reagujemy na dane okoliczności. W tym miejscu warto przypomnieć sobie, ile razy, gdy mieliśmy zły dzień, wszystko układało się nie tak… A może na skutek jednego wydarzenia z początku takiego dnia i nieuświadomionej z tego powodu irytacji, przełożyliśmy nasze niezadowolenie na cały dzień i nie dostrzegliśmy pozytywnych sytuacji. Jeśli jednak w odpowiednim momencie uświadomilibyśmy sobie naszą emocjonalną reakcję, reszta naszego dnia miałaby szansę wyglądać zupełnie inaczej, bo mielibyśmy możliwość zmiany postrzegania okoliczności i szansę na poprawę nastroju. Dlatego tak ważna jest samoświadomość emocjonalna, ale o tym dalej.

Okazuje się, że emocje kształtują się w relacji do społeczeństwa i środowiska, w jakim przebywamy. Co ciekawe, wzorce reakcji, sposób wyrażania oraz interpretacji emocji są odmienne dla różnych kultur. Na przykład Amerykanie odnosząc sukces, często przypisują go sobie, podczas gdy Japończycy zawdzięczają go sprzyjającym czynnikom bądź okolicznościom. Badania dowodzą, że zmiana kultury i środowiska, w jakim przebywamy, prowadzi do zmian w emocjonalności i w reakcjach.

Uważaj na silne i negatywne emocje

Silne emocje pojawiają się, kiedy nie spodziewamy się jakiejś sytuacji. To sprawia, że głęboko je przeżywamy i skupiamy na nich naszą uwagę. Wówczas jesteśmy podatni na podejmowanie działań, które często bywają opłakane w skutkach.

Zastanówmy się, jakie sytuacje wywołują w nas głębokie poruszenie bądź sprawiają większe niż zwykle zakłopotanie. Zazwyczaj pod wpływem takich emocji nasze ciało także wysyła nam sygnały, a my sami czujemy się, jakbyśmy stracili kontrolę nad sytuacją. Właśnie w takich chwilach musimy zmobilizować się najbardziej jak tylko możemy, by poznać źródło takich odczuć. Zastanowić się, na jakim etapie naszych życiowych doświadczeń powstał wzorzec takiej reakcji emocjonalnej.

W sytuacji silnego stresu powinniśmy także monitorować nasze odczucia z jednoczesnym zachowaniem dystansu do nich. Stres i spowodowane nim silne napięcie może sprawiać, że nasz ogląd na sprawę będzie niewspółmierny do sytuacji. Nie ma nic gorszego niż podejmowanie decyzji pod wpływem dużego stresu.

Pasma sukcesów, a tym bardziej porażek mogą być powodem powstawania skrajnych emocji. Gdy w naszym życiu pojawiają się problemy jeden po drugim, starajmy się równoważyć negatywne odczucia pozytywnymi. Warto także pamiętać, że pasmo sukcesów jest bardzo przyjemne i łatwo się do niego przyzwyczaić, ale w momencie, gdy coś pójdzie nie tak, przeżywamy to bardzo boleśnie. Należy świadomie odnosić się do sukcesu, by nie tracić czujności w obserwacji okoliczności mogących na niego negatywnie wpłynąć.

Zwracajmy także uwagę na ludzi, którzy wywołują w nas silne emocje, dobre lub złe. Postrzegają oni siebie samych jako niezwykłych. Możemy pod ich wpływem podejmować działania, które nie leżą zazwyczaj w naszej naturze. Pamiętajmy, że sami o sobie decydujemy, według naszego rozsądku. Nie dajmy się złapać w pułapkę czyichś wyobrażeń.

Opanuj swoje emocje

Poznaj siebie. Poddaj refleksji swoje emocje. Zastanów się, jak działasz pod wpływem stresu. Jakie twoje zachowania wówczas się ujawniają, jakie słabości, co czujesz? Czy decyzje podjęte pod wpływem stresu były dla ciebie dobre? Zwróć uwagę na swoje atuty, na pewno znajdziesz takie, które cię wyróżniają i sprzyjają ci w realizacji twoich przedsięwzięć. To sprawi, że następnym razem będąc pod wpływem stresu nie zatracisz tak szybko poczucia bezpieczeństwa. Pamiętaj o poczuciu własnej wartości i dbaj o nie!

Wróć do źródeł emocji. Myśl świadomie o swoich uczuciach. Zastanów się, co je wywołało, gdzie miały swój początek? Skonfrontuj się z nimi. Nazwij je. Zwróć także uwagę na swoje potrzeby. To pomoże ci w zdemaskowaniu i zrozumieniu emocji.

Nie reaguj natychmiast. Dobrze jest opóźniać czas reakcji, jeśli jest to możliwe. Działanie pod wpływem silnych i nagłych emocji może przynieść niewiele korzyści. Dobrze jest ochłonąć, szczególnie od złych emocji, dając sobie czas na refleksję i przemyślenia. Najpierw przeanalizuj, jakie efekty mogą przynieść twoje działania, a następnie podejmuj decyzję. Wówczas z większym prawdopodobieństwem okaże się ona trafna. Wydłużenie czasu naszej reakcji możemy stosować w różnych sytuacjach, w zależności od potrzeb. Taki trening z pewnością poprawi naszą samoświadomość.

Nie oceniaj ludzi. Każdy z nas jest inny, ma inne potrzeby. Trudno wymagać od ludzi, by myśleli podobnie jak my. Nie porównujmy się do nikogo. Nie zmieniajmy ludzi, to tylko wzbudza frustrację. Skupmy się natomiast na tym, co z danej relacji dobrego otrzymujemy.

Pracuj ze swoimi emocjami. Ich zdemaskowanie, nazwanie i zrozumienie przyniesie ci spokój. Z czasem przestaniesz zwracać uwagę na błahe sytuacje czy drobnostki, które wcześniej wywoływały u ciebie niepokój bądź stres.

„Co nagle, to po diable”. To znane wszystkim przysłowie powstało właśnie w nawiązaniu do reakcji emocjonalnych i często podejmowanych pod ich wpływem błędnych decyzji. Mając wiedzę, jak rozpoznawać i kształtować emocje, możemy świadomie kierować swoim życiem oraz zwiększyć nad nim kontrolę.