Kino, które wychodzi poza ekran
Dwa Brzegi od lat wyróżniają się na mapie polskich festiwali filmowych tym, że nie traktują kina jako zamkniętej dziedziny sztuki. Film jest tutaj punktem wyjścia do rozmowy o kulturze, człowieku, emocjach, muzyce, fotografii, malarstwie czy współczesnym świecie.
To właśnie ta interdyscyplinarność jest jednym z najważniejszych elementów festiwalowej tożsamości. Organizatorzy podkreślają, że od pierwszej edycji wydarzenie łączy różne dziedziny sztuki. W jubileuszowym programie znalazły się nie tylko projekcje, ale również koncerty, wystawy, warsztaty, spotkania z artystami i ekspertami oraz wydarzenia specjalne.
Kazimierz Dolny doskonale nadaje się do takiego święta sztuki. Miasto, którego architektura i krajobraz od dziesięcioleci przyciągają artystów, fotografów i filmowców, samo staje się częścią festiwalowego doświadczenia. Tutaj po seansie nie trzeba od razu wracać do hotelu. Można wyjść na ulicę, zajrzeć do galerii, usiąść na kawę, spotkać uczestników festiwalu albo po prostu spacerować nad Wisłą.
Jubileuszowa 20. edycja
Tegoroczna odsłona miała szczególny charakter – Dwa Brzegi świętowały swoje 20-lecie. Jubileusz był okazją zarówno do spojrzenia wstecz, jak i pokazania, że festiwal nadal chce być miejscem odkrywania nowego kina.
Program przygotowany na 2026 rok łączył najnowsze produkcje, kino autorskie, dokumenty, klasykę oraz retrospektywy twórców o bardzo różnych artystycznych temperamentach. Wśród nich znaleźli się Lars von Trier, Jan Komasa i Eliza Kubarska. Osobną retrospektywę poświęcono Annie Dymnej w ramach cyklu „I Bóg stworzył aktorkę”.
To zestawienie dobrze pokazuje charakter Dwóch Brzegów. Obok nazwisk już mocno zapisanych w historii kina pojawiają się twórcy młodszego pokolenia, a obok filmów fabularnych – dokumenty, krótkie metraże i produkcje poświęcone innym dziedzinom sztuki.
Najważniejsze kino światowe nad Wisłą
Jedną z największych atrakcji tegorocznego programu były filmy, które wcześniej przyciągały uwagę publiczności i krytyków podczas najważniejszych światowych festiwali.
W programie znalazły się między innymi produkcje prezentowane w Cannes, w tym laureaci najważniejszych nagród. Festiwal otworzył „Tchórz” („Coward”) Lukasa Dhonta, nagrodzony w Cannes, natomiast filmem zamknięcia była „Natura miłości” Rodriga Sorogoyena z Javierem Bardemem w jednej z głównych ról.
Dla publiczności Dwóch Brzegów szczególnie istotne jest to, że festiwal daje możliwość zobaczenia filmów, które nie zawsze są jeszcze szeroko dostępne w polskim obiegu. To jedna z największych wartości wydarzenia – pozwala widzom być blisko kina, o którym dopiero będzie głośno.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o wielkie nazwiska i nagrody. Dwa Brzegi konsekwentnie szukają również filmów świeżych, nieoczywistych i wymykających się prostym kategoriom.
Młodzi twórcy i Międzynarodowy Konkurs Filmów Krótkometrażowych
Ważnym elementem festiwalu jest spojrzenie w przyszłość. Służy temu między innymi Międzynarodowy Konkurs Filmów Krótkometrażowych, który pozwala publiczności poznać młodych twórców i najnowsze tendencje w krótkim metrażu.
Krótka forma filmowa bywa szczególnie wymagająca. Kilkanaście czy kilkadziesiąt minut nie daje twórcy wiele czasu na zbudowanie świata, bohatera i emocji. Jednocześnie właśnie ograniczenie czasowe często prowadzi do eksperymentów formalnych i opowiadania historii w sposób bardziej odważny.
Dla festiwalu to również sposób na zachowanie równowagi pomiędzy uznanymi nazwiskami a artystami, którzy dopiero rozpoczynają swoją drogę. Publiczność może więc nie tylko spotkać twórców znanych z dużych ekranów, lecz także odkryć nazwiska, które za kilka lat mogą stać się ważną częścią światowego kina.
Lars von Trier, Jan Komasa i Eliza Kubarska
Retrospektywy są jednym z tych elementów programu, które pozwalają spojrzeć na twórczość reżyserów szerzej niż przez pryzmat pojedynczego filmu.
W 2026 roku festiwal przypomniał twórczość Larsa von Triera, jednego z najbardziej charakterystycznych i kontrowersyjnych reżyserów europejskiego kina. Jego filmy od lat prowokują do dyskusji o granicach sztuki filmowej, ludzkiej psychice i sposobach opowiadania historii.
Drugą ważną postacią był Jan Komasa, reżyser reprezentujący młodsze pokolenie polskich twórców, nominowany do Oscara za „Boże Ciało”. Retrospektywa pozwoliła przyjrzeć się jego dorobkowi z szerszej perspektywy i zobaczyć, jak zmienia się język współczesnego polskiego kina.
Z kolei Eliza Kubarska pojawiła się w programie przede wszystkim jako twórczyni kina dokumentalnego. Jej filmy pokazują, jak dokument może stać się nie tylko zapisem rzeczywistości, ale także opowieścią o relacjach, ambicjach, ryzyku i granicach ludzkich możliwości.
Anna Dymna – „I Bóg stworzył aktorkę”
Jednym z najważniejszych ukłonów w stronę polskiego kina była retrospektywa poświęcona Annie Dymnej.
Aktorka od dekad pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej sceny i ekranu. Festiwal potraktował jej dorobek jako osobny artystyczny portret, przypominając role i filmy, które pozwalają prześledzić różne etapy jej pracy.
Tego rodzaju retrospektywy mają szczególne znaczenie w czasie, gdy kolejne pokolenia widzów odkrywają klasykę polskiego kina na nowo. Festiwal nie ogranicza się bowiem do pokazania filmu – tworzy przestrzeń do rozmowy o aktorstwie, reżyserii, przemianach obyczajowych i kulturze, która stoi za konkretnymi obrazami.
Nie tylko kino
Nazwa festiwalu zobowiązuje – Dwa Brzegi od początku budują mosty między różnymi dziedzinami sztuki. Dlatego program wydarzeń towarzyszących jest niemal równie istotny jak program filmowy.
W jubileuszowej edycji znalazły się między innymi wystawy malarstwa, rzeźby i fotografii, koncerty, warsztaty oraz spotkania z artystami. Organizatorzy zaplanowali także Noc Galerii, podczas której 1 sierpnia galerie i miejsca związane ze sztuką w Kazimierzu Dolnym były otwarte do północy.
Szczególnym wydarzeniem był również Kanał Sztuki. Dzieła artystów zrzeszonych w Kazimierskiej Konfraterni Sztuki zostały zaprezentowane w korycie rzeki Grodarz, tworząc nietypowy dialog pomiędzy sztuką a naturalnym krajobrazem miasta.
To właśnie takie wydarzenia sprawiają, że festiwal trudno zamknąć w jednej definicji. Jest wydarzeniem filmowym, ale jednocześnie artystycznym, społecznym i miejskim.
Grażyna Torbicka – twarz i artystyczny kierunek festiwalu
Jedną z osób najmocniej kojarzonych z Dwoma Brzegami jest Grażyna Torbicka, dyrektorka artystyczna festiwalu. Jej obecność od lat wzmacnia jego charakter jako wydarzenia, które stawia na ambitne kino, spotkania z twórcami i rozmowę o sztuce.
W jubileuszowym komunikacie Torbicka zwracała uwagę na symbolikę nazwy festiwalu. Dwa brzegi można rozumieć jako spotkanie artystów i widzów – dwóch światów, które dzięki sztuce mogą znaleźć się bliżej siebie.
To trafna metafora nie tylko dla samego festiwalu, lecz także dla współczesnej kultury. W czasach, gdy coraz więcej treści oglądamy indywidualnie, na ekranach telefonów i komputerów, wydarzenia takie jak Dwa Brzegi przypominają o wartości wspólnego przeżywania sztuki.
Kazimierz Dolny jako część festiwalowej opowieści
Nie byłoby Dwóch Brzegów bez Kazimierza Dolnego. Miasto nie jest jedynie miejscem, w którym odbywają się projekcje. Jest częścią atmosfery festiwalu.
Wąskie uliczki, renesansowa architektura, galerie, Wisła i charakterystyczny artystyczny klimat sprawiają, że pobyt na festiwalu staje się doświadczeniem znacznie szerszym niż kilka godzin spędzonych w sali kinowej.
Można powiedzieć, że Dwa Brzegi wykorzystują naturalny potencjał miasta, ale jednocześnie przez lata same stały się jednym z elementów jego kulturalnego pejzażu. W sierpniu Kazimierz żyje festiwalem, a festiwal czerpie energię z Kazimierza.
Festiwal jako spotkanie
W czasach ogromnej dostępności filmów Dwa Brzegi przypominają, że festiwal nie musi konkurować z platformami streamingowymi liczbą tytułów. Jego największą wartością może być właśnie to, czego platforma nie jest w stanie zaoferować: spotkanie.
Spotkanie widza z reżyserem. Rozmowa po seansie. Dyskusja, która zaczyna się od filmu, ale szybko prowadzi w zupełnie inną stronę. Wystawa obejrzana przypadkiem podczas spaceru. Koncert, którego wcześniej nie planowaliśmy. Film, na który trafiliśmy bez wielkich oczekiwań, a który zostaje w pamięci na długo.
Tak właśnie działają Dwa Brzegi. Budują przestrzeń, w której kino nie kończy się wraz z napisami końcowymi.
20 lat budowania filmowego mostu
Dwadzieścia lat istnienia to dla festiwalu moment szczególny. Dwa Brzegi przeszły długą drogę, ale ich podstawowa idea pozostaje aktualna: łączyć ludzi poprzez sztukę.
Jubileuszowa edycja pokazała, że festiwal nadal potrafi zestawiać uznanych twórców z młodymi artystami, kino światowe z polskim, fabułę z dokumentem, film z muzyką i sztukami wizualnymi.
A wszystko to dzieje się w Kazimierzu Dolnym – mieście, które latem na kilka dni staje się jednym z najciekawszych miejsc na kulturalnej mapie Polski.
Bo Dwa Brzegi to nie tylko festiwal filmowy. To sposób na przeżywanie kina – wspólnie, uważnie i bez pośpiechu. I właśnie dlatego, mimo zmieniających się trendów, kolejnych pokoleń twórców i nowych sposobów oglądania filmów, nadwiślańskie święto kina wciąż ma swoją wyjątkową siłę.
Więcej o kulturze i sztuce znajdziecie tutaj.
