Facet nie do zdarcia
Ukończył malarstwo, grafikę użytkową i scenografię na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Założył tygodnik satyryczny „Szpilki”, gdzie m.in. ośmieszał antysemityzm, za co został skazany na trzy miesiące więzienia w zawieszeniu. W czasie wojny trafił do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, który opuścił dzięki staraniom żony i znajomego.
„Pobyt w obozie spowodował, że ojciec zbudował dystans pomiędzy sobą a światem, a wypełniał go humorem, dowcipem. Był to rodzaj bufora, który pozwalał mu funkcjonować. Nie był typem wesołka, ale stworzył wizerunek dowcipnisia”. (Mówił Tomasz Lipiński, syn pana Eryka – w wywiadzie dla Tygodnika Przegląd.)
Podczas okupacji udzielał schronienia warszawskim Żydom. Oprócz tego wyrabiał fałszywe dokumenty, metryki i kenkarty. Po złapaniu z fałszywą przepustką do getta został osadzony w więzieniu. Eryk Lipiński wyprowadzał też z warszawskiego getta znajomych. Przez całe życie był pełen energii i niesłabnącej chęci do działania. Szymon Kobyliński, rysownik opowiadał o nim taką anegdotę.
Trzy dni przed Nowym Rokiem zwrócono się do mnie z propozycją zrobienia szopki. Nie podjąłem się, bo tylko te trzy dni, bo już za stary jestem, żeby tak z marszu. Ale wylądował na Okęciu […] Eryk i zaraz po tym wylądowaniu, jeszcze tam na lotnisku, zgodził się zrobić tę szopkę: proszę bardzo. Ja byłem na to za stary, a jestem młodszy od niego równo 19 lat. Energia go rozpierała.
Pomysł na powstanie Muzeum Karykatury
Przez całe życie gromadził rysunki, a pomysły na ich zdobywanie miał niesamowite. Od lat 50. XX wieku zbierał je dla córki, zwracając się do znanych artystów z Polski i świata, głównie karykaturzystów, aby wykonali rysunek zadedykowany Zuzannie. Gdy kolekcja nabrała większych rozmiarów, w głowie Eryka zrodziła się idea stworzenia miejsca, w którym mógłby przechowywany swoje zbiory. Rozpoczął długą walkę o założenie muzeum. Udało się! W 1978 roku powstało Muzeum Karykatury w Warszawie, które nazwane jest jego imieniem.
Wielbiciel jamniczki Dżimki
Eryk Lipińskie pisał w liście do swojej córki.
Wracałem z Dżimką ze spaceru po parku i jakaś ekipa telewizyjna spytała, czy może ze mną parę słów na temat pieska. Po czym, po paru dniach była audycja, w której rozmawiano z ministrami, jakby prywatnie w ich mieszkaniach. Jedynym nie-ministrem była Dżimka i są zdania podzielone, czy to zaszczyt dla niej, czy dla dygnitarzy.
Artysta był wielkim fanem jamników. Kiedy wyjeżdżał, zawsze dzwonił do domu, by zapytać: jak tam Dżimeczka? Żona posłusznie relacjonowała: że zjadła, tak, dużo, jak zwykle, nie, nie przy stole, nie chciała słodyczy. (Źródło: Jamnikarium, Agaty Tuszyńskiej).
Człowiek orkiestra
Eryk Lipiński był człowiekiem wielu talentów. Tworzył projekty scenografii telewizyjnych kabaretów Olgi Lipińskiej oraz dla Teatru Ateneum w Warszawie. Przez 10 lat był związany z kabaretem „Dudek”, dla którego pisał teksty (m.in. skecz „Przyjęcie”), tworzył projekty scenografii, plakaty i okładki płyt. Występował również jako konferansjer koncertów Marii Koterbskiej, „Podwieczorku przy mikrofonie” oraz rozrywkowych programów telewizyjnych.
Eryk Lipiński – życiorys w pigułce
Karykaturzysta urodził się 12 lipca 1908 w Krakowie. Był synem artysty malarza Teodora Rawicz Lipińskiego i Jadwigi z Czartoryskich. Jako kilkuletni chłopiec obserwował ojca podczas pracy i już wtedy zafascynowały go przybory malarskie, więc szybko zaczął tworzyć własne dzieła (od ojca przejął też pasję do tworzenia karykatur). Lipiński w 1991 został uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Zmarł 7 września 1991. Został pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie. Jego żoną była Anna Gosławska-Lipińska. Synem Eryka Lipińskiego jest Tomasz Lipiński – polski muzyk rockowy, lider i współzałożyciel zespołów Brygada Kryzys i Tilt, a córką Zuzanna Lipińska, rysowniczka, graficzka.
Txt: Jowita Kamińska
Foto: Źródło: Muzeum Karykatury w Warszawie
