Pożegnanie
Robert Redford był jednym z najwybitniejszych aktorów wszech czasów i zarazem niezrównaną gwiazdą Fabryki Snów. Jego wizerunek łączył anielską urodę z łobuzerskim urokiem, a charyzma porwała tłumy widzów. Był niesfornym dzieckiem kina i ekranowym rozrabiaką. Nawet gdy jego postaci pozostawały na bakier z wymiarem sprawiedliwości, publiczność darzyła je ogromną sympatią.
Robert Redford był nie tylko ikoną aktorstwa, ale też reżyserem, producentem filmowym i aktywistą. Scalał młodzieńczy bunt ze społecznym zaangażowaniem, dowodząc przede wszystkim własnego człowieczeństwa. Działał na rzecz ochrony środowiska, wspierał ruchy LGBTQ+, a także promował młode talenty. Odszedł 16 września 2025 roku w swoim domu w górach na obrzeżach Provo w stanie Utah.
Legenda zrodzona w bólu
Złoty chłopiec z Kalifornii, jak zwykło mówić się o Robercie Redfordzie, pozostawił po sobie szereg ikonicznych kreacji. Był niepoprawnym Sundance Kidem, „Wielkim Gatsbym” (1974) czy „Urodzonym sportowcem” (1984). Stworzył również portrety w dziełach zaangażowanych politycznie „Trzy dni Kondora” (1975) i „Wszyscy ludzie prezydenta” (1976) stając się twarzą demaskacji korupcji w wielkim świecie.
Z wielką czułością kreował ponadto amantów, a jego duet z Meryl Streep w „Pożegnaniu z Afryką” (1985) przeszedł do historii – tak, jak scena mycia włosów uznana za jedną z najromantyczniejszych w dziejach ekranu mimo swej prostoty. Po drugiej stronie kamery Redford zadebiutował rodzinnym dramatem „Zwyczajni ludzie” (1980), który przyniósł mu Oscara za najlepszą reżyserię i dowiódł społecznej wrażliwości gwiazdora.
Jego początki nie były proste. Wychowywał się w biednej rodzinie, w młodości stracił matkę. Ojciec pozostawał chłodny emocjonalnie, przez co chłopak nie mógł liczyć na wsparcie. Trudne emocje rozładowywał w sporcie. Z sukcesami trenował baseball. Fizyczne zdolności łączył jednak z artystycznymi zainteresowaniami, co zaowocowało podjęciem decyzji o kształceniu się na kierunku malarskim w nowojorskim The Pratt Institute of Art. Niestety, dał się wciągnąć w błędne koło zakrapianych imprez, przez co porzucił marzenia o malarstwie, a nawet trafił do aresztu. Frustracje skłoniły go do wyruszenia w podróż po Europie… autostopem.
Aktorski kameleon
W Paryżu i Florencji Robert Redford usłyszał, że brakuje mu oryginalnego stylu, na dobre zrezygnował więc z pędzla i płótna, szukając od nowa własnej drogi. Ratunkiem dla zbuntowanego chłopaka okazały się studia aktorskie. W 1959 roku Redford zadebiutował na Broadwayu. W kolejnej dekadzie wkroczył na ekrany, początkowo skupiając się na produkcjach telewizyjnych. Wystąpił w serialu „Maverick” i kilku odcinkach „Godzina z Alfredem Hitchcockiem”.
Przełomem w karierze Roberta Redforda okazał się duet z Jane Fondą w komedii „Boso w parku” (1967). Wkrótce stworzył swoje największe popisy aktorskie, tym razem w parze z Paulem Newmanem w dziełach „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969) oraz „Żądło” (1973). Aktorzy obdarzeni błękitnym spojrzeniem prześcigali się na ekranie w swych brawurowych umiejętnościach. Prywatnie połączyła ich przyjaźń.
Robert Redford stał się bożyszczem kobiet oraz ideałem męskości. Kluczem jego fenomenu pozostawała naturalność, a także wyzbycie się hollywoodzkiego blichtru. Z powodzeniem lawirował między różnorodnymi gatunkami filmowymi – od melodramatu „Tacy byliśmy” (1973) z Barbrą Streisand przez dramat wojenny „O jeden most za daleko” (1977) do „Wielkiego Gatsby’ego” na podstawie klasyki literatury pióra F. Scotta Fitzgeralda. Kolejne pokolenia zapamiętały go za sprawą występów w „Niemoralnej propozycji” (1993), „Zaklinaczu koni” (1998) oraz „Zawód: szpieg” (2001), w którym partnerował mu Brad Pitt.
W cieniu dramatu
Kariera Roberta Redforda stanowiła ucieleśnienie amerykańskiego snu. W życiu prywatnym gwiazdora nie brakowało niestety pasma dramatów. Traumy z dzieciństwa naznaczyły jego przykre losy. W 1959 roku aktor powitał na świecie synka Scotta z pierwszego małżeństwa. Niestety chłopczyk zmarł zaledwie kilka tygodni po narodzinach w wyniku śmierci łóżeczkowej.
Rodzinny dramat wywarł trwały wpływ na psychikę Roberta. Później doczekał się dwóch córek oraz syna Davida. U chłopca zdiagnozowano z czasem wadę układu pokarmowego, w wyniku której konieczny był przeszczep wątroby. Robert Redford ponownie stanął przed ojcowskim dramatem. Szczęśliwie, David przeżył, a dzięki opiece rodziców i terapii dożył dorosłości. Jego śmierć w 2020 roku była jedną z największych tragedii w dojrzałym życiu Roberta Redforda.
Postscriptum
Robert Redford był niezastąpiony. Artyście udało się pozostać na straży twórczej wolności i kina niezależnego, dzięki czemu co roku możemy podziwiać jego święto w trakcie festiwalu Sundance. Łamał przy tym wszystkie schematy. Żartowano, że jego portret złodziejaszka przy całym uroku mężczyzny okrzykniętego jednym z najprzystojniejszych na świecie sprawia, że widzowie są gotowi sami podstawić mu kieszeń do obrabowania. Powszechny szacunek dla jego talentu szedł w parze z uznaniem aktywizmu artysty. Był przede wszystkim człowiekiem – pasji oraz szczytnych ideałów, którego legenda pozostanie niezapomniana.
Jego słowa inspirują: „Gdy byłem młody, powiedziałem sobie: Musisz maksymalnie wykorzystać życie. To wszystko polega na podejmowaniu ryzyka. Popychaj siebie do jak najwięcej eksploracji. Odkryj siebie. Bo czasami myślimy, że się znaleźliśmy, ale to tylko część nas. Nie posunęliśmy się tam, gdzie popełniamy błędy i rzeczy się nie układają, ale przynajmniej coś odkryliśmy”.
