Kobieta renesansu
Viktoria Modesta to artystka totalna, której nie da się sprowadzić do jednej dziedziny. Jest modelką, piosenkarką, autorką tekstów, dyrektorką kreatywną, plastyczką, performerką, artystką body artu i, najwidoczniej, samego życia. Jej życie dowodzi niezwykłej determinacji, wyobraźni oraz niezłamanej siły kobiety, którą los wystawił na próbę.
Łotewska artystka urodziła się 25 lutego 1987 roku. Jej dzieciństwo było naznaczone chorobami i ciągłymi pobytami w szpitalach. W trakcie porodu została uszkodzona lewa noga Viktorii, co wiązało się z szeregiem operacji. Rodzice dziewczynki nie chcieli jednak odsuwać jej od normalnego życia, zwłaszcza że mała wykazywała ponadprzeciętne zainteresowanie światem sztuki.
Już w wieku sześciu lat Viktorię zapisano na lekcje śpiewu, nut i gry na pianinie, aby pielęgnowała wrodzony talent. Trudności zdrowotne nieustannie dawały jednak o sobie znać. Gdy Viktoria miała dwanaście lat, jej rodzina postanowiła przeprowadzić się do Wielkiej Brytanii. Liczyli, że na Wyspach odnajdą alternatywne metody leczenia Viktorii, a ona sama otrzyma większą szansę na rozwój kariery.
W ogniu krytyki
Pierwsze chwile poza ojczyzną przepełniała gorycz. Nastoletnia Modesta spędziła większość dotychczasowego życia w szpitalnych murach albo artystycznych szkołach. W Anglii po raz pierwszy zderzyła się na tak szeroką skalę z rówieśnikami. A ci zdewastowali dziewczynę psychicznie.
Pod każdym względem była inna – cierpiała na niepełnosprawność, przybyła z obcego kraju, miała odmienne zainteresowania niż dzieciaki w jej wieku. Jak wyznała po latach, z powodu szykan rówieśników znalazła się „na granicy samobójstwa”. Po dwóch latach rzuciła szkołę, aby pójść własną drogą i uwolnić się od oprawców. Od tej pory przysięgła sobie, że zrobi wszystko, aby okiełznać krzywdzące stereotypy wokół osób borykających się z inwalidztwem.
Jak feniks z popiołów
Viktoria Modesta odnalazła ukojenie na scenie. Sztuka w swym bezkresie nie pozwalała odczuć jej ograniczeń czy słabości. Podczas pracy artystycznej Viktoria w jednej chwili stawała się wulkanem przepełnionym energią i buzującą kreatywnością. Jako piętnastolatka rozpoczęła karierę modelki. Jej droga była pełna sukcesów – od okładek „Skin Two” i „Bizarre” do sesji dla „Vogue”, „Elle” oraz „Harper’s Bazaar”.
W wieku 20 lat przeszła amputację nogi poniżej kolana. Viktoria dobrowolnie poddała się wymagającej operacji, aby zwiększyć swoją mobilność i codzienny komfort bez konieczności rutynowego powrotu do szpitala. Pomoc protezy nigdy jej nie przygnębiała, wręcz przeciwnie – traktowała ten rozdział życia jako swoiste odrodzenie. Viktoria od lat podziwiała Aimee Mullins, sportsmenkę i modelkę, która mimo amputacji kończyn pozowała na wybiegach Alexandra McQueena.
Viktora Modesta uczyniła z nowej rzeczywistości swój atut. W sztuce performatywnej jej protezy niejednokrotne pełniły symboliczny element występu, wprowadzając klimaty awangardy i futuryzmu. Wizualne prace Viktorii wynikają bowiem z jej pytań o granice ciała, tożsamość i fascynację nowymi technologiami dającymi szerszą perspektywę osobom z niepełnosprawnością.
„Prototype”
Artystyczna droga Viktorii obejmuje również spektakularny dorobek muzyczny. Pierwszą EP wypuściła w 2010 roku, ale to kawałek „Prototype” uczynił z niej objawienie sceny popu. Teledysk w reżyserii Saama Farahmanda liczy sobie ponad 14 milionów wyświetleń w serwisie YouTube i zdobył wyróżnienie podczas Festiwalu Filmowego w Cannes. Na przekór społecznej ignorancji Viktoria zaprezentowała w nim osobiste zmagania jako prywatną broń i źródło niewyczerpanej siły.
Na ekranie i scenie niejednokrotnie używała protez o iście artystycznym wymiarze. We wspomnianym teledysku do „Prototype” rysowała stożkową, lakierowaną protezą po szkle, natomiast w trakcie swojego występu podczas Paraolimpiady w 2012 roku zaprezentowała spektakularną protezę pokrytą kryształami Swarovskiego. Jej performance obejmuje ponadto korzystanie z porcelanowych czy zdobionych kwiatami protez. Na scenie ciało Modesty staje się ekspresją sztuki, czego dowodzą też fantazyjne występy w rozsławionym kabarecie Crazy Horse w Paryżu.
Viktoria Modesta ma oryginalne spojrzenie na definicję tożsamości oraz przekraczanie własnych barier. W wywiadach podkreśla, że jej praca artystyczna z jednej strony ma za zadanie wesprzeć osoby mierzące się z wykluczeniem z powodu inwalidztwa, a z drugiej – może otworzyć nietuzinkową ekspresję osób niepotrzebujących na co dzień protez. Podpowiada, że proteza wykorzystana jako sceniczny rekwizyt może przyczynić się do odkrycia własnego alter ego. „Reprezentuję poczucie, że masz wybór, aby stworzyć własną tożsamość” – brzmi jej motto.
Obecnie mieszka w Los Angeles i skupia się na sztukach wizualnych oraz cyfrowych możliwościach sztuki. Jej projekty stawiają pytania o granice ludzkiej fizyczności, a także ingerencję sztucznej inteligencji. Jej najnowszy projekt nosi miano „metabodies” i skupia się na zależności ludzkiej woli, wyobraźni oraz korzyściach płynących z AI i robotyki.
Wyświetl ten post na Instagramie
Więcej o sylwetkach kobiet znajdziecie tutaj.
