Katarzynki - listopadowy zwyczaj

Katarzynki - listopadowy zwyczaj
Wróżby, pixabay.pl

Katarzynki – święto dla kawalerów, odpowiednik andrzejek. Katarzynki to zwyczaj obchodzony w wigilię św. Katarzyny Aleksandrysjkiej, w nocy 24 listopada. Zabawa polegała na wróżbach matrymonialnych  kawalerów, którzy pragną poznać pannę i szczęśliwie się ożenić.

Kawalerowie recytowali wierszyk:

Hej! Kasiu, Katarzynko

Gdzie szukać cię dziewczynko

Wróżby o ciebie zapytam

Czekaj – wkrótce zawitam

Bawmy się więc w Katarzyny

Szukajcie chłopaki dziewczyny

Zapytać więc trzeba wróżby

A nuż potrzebne już drużby

„W noc świętej Katarzyny pod poduszką są dziewczyny” – pod poduszkę wkładano dziewczęce przedmioty, części garderoby czy ptasie pióro – wybranka serca miała się przyśnić, bądź karteczek z pierwszymi literami imion lub całymi żeńskimi imionami, które losowano zaraz po przebudzeniu. Wówczas recytowano:

Wskaż proszę wróżbo wybrankę

Żonę i przyszłą kochankę

Wyciągam karteczki cztery

Są jej imienia litery

Wróżenie z kubków polegało na losowaniu ukrytych pod nimi przedmiotów. Mogły symbolizować ożenek (np. obrączka), przypływ majątku (np. monety), dobrą pracę (zboże), chwilowy zastój (pusty kubek). Recytowano:

Kasiu daj znać, co się będzie ze mną dziać.

Dodatkowo chłopcy ścinali w tym dniu gałązkę z drzewa wiśni i wstawiali ją do wazonu – jeśli roślina zakwitła w ciągu miesiąca to zwiastowała prędki ślub.

Po katarzynkach chłopcy spotykali się na wspólnym śniadaniu i każdy zjadał sucharek na zakończenie śniadania. Który skończył jako pierwszy – jako pierwszy miał też się ożenić.

Katarzynki i andrzejki obchodzone są pod koniec jesieni, kiedy długie, jesienne wieczory można wykorzystać na ostatnie zabawy przed adwentem („Święta Katarzyna adwent rozpoczyna”).

Z czasem katarzynki zostały wyparte przez bardziej popularne andrzejki.