Niebieskie Strefy – tajemnice długowieczności

Niebieskie Strefy – tajemnice długowieczności

I żyli długo i szczęśliwie… Tak z reguły kończą się baśnie, a w życiu różnie bywa. Okazuje się jednak, że długowieczność i zadowolenie z życia zdarzają się naprawdę. Są na świecie miejsca, zwane Niebieskimi Strefami, z najwyższym odsetkiem stulatków. To rejony, w których mieszkańcy w dobrej kondycji zdrowotnej, radośni, aktywni fizycznie i intelektualnie osiągają wiek 100 lat i więcej.

Według danych GUS z lipca 2021 roku przeciętne trwanie życia mężczyzn w Polsce wyniosło 72,6 roku, natomiast kobiet 80,7 roku. Stres, pośpiech, uboga dieta, choroby cywilizacyjne nie sprzyjają długiemu życiu w dobrej fizycznej i psychicznej kondycji. Warto więc przyjrzeć się stylowi życia mieszkańców pięciu niezwykłych, słynących z długowieczności miejsc na świecie, z których dwa znajdują się w Europie. Strefy te na podstawie wieloletnich badań wyodrębnił Dan Buettner, amerykański pisarz i dziennikarz, odwiedzając miejsca z największą liczbą stulatków. Z każdym z nich przeprowadzał wywiad, pytając o styl życia, zwyczaje, dietę, aktywność, wykonywaną pracę.

Na podstawie tych rozmów powstała mapa długowieczności, na której znalazło się pięć miejsc, nazwanych Niebieskimi Strefami, czyli Blue Zone. Są to:

·       Wyspa Okinawa w Japonii,

·       Wyspa Sardynia we Włoszech,

·       Wyspa Ikaria w Grecji,

·       Półwysep Nicoya w Kostaryce,

·       Miasto Loma Linda w Kalifornii.

Swoje spostrzeżenia i opis swego projektu Dan Buettner zawarł w książce ,,Niebieskie strefy. 9 lekcji długowieczności od ludzi żyjących najdłużej”.

W czym więc tkwi ich sekret? Jaki jest styl życia mieszkańców ze stref długowieczności?

Zrównoważona dieta, nie przejadanie się

Wszystkie strefy łączy spożywanie głównie produktów pochodzenia roślinnego (grochu, fasoli, soi, soczewicy, warzyw, owoców), ryb, niewielkich ilości mięsa i ograniczanie wysokoprocentowego alkoholu, a ich dieta opiera się przede wszystkim na lokalnej nieprzetworzonej żywności. Mieszkańcy Niebieskich Stref, a zwłaszcza Okinawy stosują zasadę 80%, przypominającą, że mają przestać jeść, gdy ich żołądek będzie wypełniony w 80%, czyli z zaspokojeniem głodu, lecz bez przejedzenia. W ten sposób dbają również o szczupłą  sylwetkę i zapobiegają wielu chorobom. Spożywany przez nich alkohol to przede wszystkim jedna lub dwie lampki wytrawnego wina do posiłku lub przy okazji spotkań z bliskimi.

Spotkania z przyjaciółmi, zabawa

Kluczowym elementem życia są kontakty społeczne. Nawiązywanie relacji i zacieśnianie więzi ma duży wpływ na samopoczucie i pozwala zachować optymizm i pogodę ducha.

Przyjaciele to swego rodzaju grupa wsparcia społecznego. Ludzie, którzy utrzymują kontakty towarzyskie, żyją dłużej, a rozbudowana sieć społeczna ma wpływ na niski poziom demencji. Ciekawostką jest, że na Okinawie dzieci dobierają się w grupy pięcioosobowe, które utrzymują ze sobą relacje i kontakt do końca życia.

Rodzina

Rodziny w Niebieskich Strefach często mieszkają w domach wielopokoleniowych lub w bliskiej odległości od siebie. Zapewnia to wsparcie w trudnych chwilach, a przez to spokojniejsze życie. Starsi ludzie spędzają dużo czasu z najbliższymi, opiekują się wnukami i pomagają w domu. Dzięki temu czują się potrzebni i mają poczucie bycia ważną częścią rodziny.

Aktywność fizyczna i spędzanie czasu na świeżym powietrzu

Mieszkańcy nie katują się morderczymi treningami na siłowni, ruch jest naturalnie wpisany w ich codzienność. Wysoką aktywnością fizyczną cechują się zwłaszcza mieszkańcy Sardynii, Nicoya w Kostaryce, a także Ikaria w Grecji, zwłaszcza w ubogim w drogi i trudno dostępnym obszarze górskim. Większość mieszkańców tych rejonów pracuje fizycznie, na świeżym powietrzu, zajmując się rolnictwem czy pasterstwem. Spontaniczna aktywność fizyczna, naturalny ruch taki jak spacery, prace w domu czy w ogrodzie to podstawa redukcji stresu i dobrego samopoczucia.

Brak pośpiechu, zwolnienie tempa życia

Według mieszkańców Niebieskich Stref na wszystko jest czas. Nie ma co gonić, nie ma co się spieszyć, ze wszystkim się zdąży. Nie jest jednak tak, że mieszkańcy niebieskich stref nie doświadczają stresu. Po prostu mają swoje sposoby na redukcję napięcia np. modlitwa, spotkanie z przyjaciółmi, wspominanie przodków, drzemka, medytacja.

Poczucie sensu

Stulatkowie z niebieskich obszarów mają powód, aby co rano wstawać z łóżka: opiekują się dziećmi, spotykają się z sąsiadami, uczestniczą w życiu społecznym i rodzinnym. O takim poczuciu sensu na Okinawie mówi się „ikigai”, a na Kostaryce „plan de vida”. Powód, dla którego rano, wstajemy jest swoistym motorem, który nas napędza i pcha do przodu, dodając energii do działania.  Ponoć poczucie celu i sensu istnienia przekłada się na 7 dodatkowych lat życia. Ważne jest więc, by odnaleźć motywację do bogatego i aktywnego życia wśród bliskich.

Przynależność do grupy

Wielu mieszkańców Niebieskich Stref należy do jakiejś grupy wyznaniowej. Osoby, które należą do takiej wspólnoty są szczęśliwsze, rzadziej cierpią na depresję, stronią od używek, alkoholu i narkotyków. Niekoniecznie musi to być grupa religijna, może być koło zainteresowań, czy po prostu środowisko osób, z którym mamy wspólny cel, do którego czujemy przynależność i z którym się utożsamiamy.

Kontakt z naturą

Rzucająca się w oczy wspólna cechą Niebieskich Stref jest to, że znajdują się w ciepłych obszarach, z dużą ilością słońca, które ma zbawienny wpływ na samopoczucie. Wszystkie też położone są na terenach górzystych, z dostępem do morza lub oceanu. To miejsca obfitujące w naturę, a kontakt z naturą zdecydowanie poprawia jakość życia i najprawdopodobniej tym samym przyczynia się do długowieczności. W większości z nich, za wyjątkiem położonego blisko Los Angeles Loma Linda, powietrze jest bardzo dobrej jakości.

Czy możliwe więc, byśmy i my dożywali sędziwego wieku w zdrowiu i pogodzie ducha? Co prawda nie zmienimy naszego umiarkowanego klimatu na słoneczny śródziemnomorski, możemy za to zadbać o swoja dietę, aktywność fizyczną, relacje z bliskimi i szukać jasnych stron życia. Jeśli zmienimy kilka nawyków na stałe, jest szansa, że w ten sposób dożyjemy długich lat w zdrowiu i szczęściu. Przy odrobinie wysiłku zbudowanie własnej Niebieskiej Strefy jest w zasięgu każdego z nas.