Rabarbar – roślina o wielu obliczach
Rabarbar (Rheum rhabarbarum), znany także jako rzewień ogrodowy, pochodzi z Azji Środkowej. Do Europy trafił przez Persję i Rosję, początkowo wykorzystywany był głównie w medycynie – jako środek przeczyszczający i przeciwzapalny. Dopiero w XVIII wieku zaczęto go uprawiać dla smaku i wprowadzać do kuchni. W Polsce zyskał ogromną popularność w okresie międzywojennym, a w PRL-u był jednym z najbardziej dostępnych i uniwersalnych „owoców” sezonowych.
Zjadamy jedynie łodygi – liście rabarbaru są niejadalne, a wręcz trujące, ze względu na wysoką zawartość kwasu szczawiowego. Same ogonki liściowe są jednak bogate w błonnik, witaminę K, witaminę C i przeciwutleniacze. Rabarbar wspomaga trawienie, ma działanie lekko przeczyszczające i moczopędne. Zawiera też wapń, potas i magnez.
Rabarbar w kuchni – klasyka i nowoczesność
Kwaśny smak rabarbaru wymaga odpowiedniego towarzystwa – cukru, wanilii, imbiru, a także truskawek, jabłek czy pomarańczy. Jest niezwykle uniwersalny: sprawdza się w ciastach, deserach, przetworach, kompotach, a nawet jako składnik sosów do mięs.
Oto kilka przepisów, które pokazują różnorodność zastosowań rabarbaru.
- Kompot z rabarbaru – smak dzieciństwa
Składniki:
- 5–6 łodyg rabarbaru
- 1 litr wody
- 3–4 łyżki cukru (lub miodu)
- Kilka plasterków cytryny lub kawałek laski cynamonu (opcjonalnie)
Przygotowanie:
Rabarbar umyj, pokrój na kawałki (ok. 2 cm), wrzuć do garnka z wodą i gotuj ok. 10 minut. Dodaj cukier i ewentualne dodatki. Gdy kompot nabierze różowego koloru, odstaw do ostudzenia. Podawaj na zimno – najlepiej z kostkami lodu. Można też gotować rabarbar na kompot bez cukru – również smakuje wyśmienicie.
- Ciasto z rabarbarem i kruszonką
Składniki (na blaszkę 25×30 cm):
Ciasto:
- 2 szklanki mąki pszennej
- 150 g masła
- ¾ szklanki cukru
- 2 jajka
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- ½ szklanki mleka
Rabarbar:
- 500 g rabarbaru, pokrojonego w kostkę
- 2 łyżki cukru
Kruszonka:
- 100 g mąki
- 60 g masła
- 50 g cukru
Przygotowanie:
Wymieszaj składniki ciasta i przelej je do formy wyłożonej papierem. Na wierzchu ułóż rabarbar obsypany cukrem. Zagnieć kruszonkę i posyp nią wierzch ciasta. Piecz 40–45 minut w 180°C.
- Konfitura z rabarbaru i truskawek
Składniki:
- 500 g rabarbaru
- 500 g truskawek
- 500 g cukru
- Sok z 1 cytryny
- Opcjonalnie: ½ łyżeczki imbiru lub wanilii
Przygotowanie:
Rabarbar pokrój w plasterki, truskawki przetnij na połówki. Zasyp owoce cukrem i odstaw na kilka godzin. Gotuj na małym ogniu przez 30–40 minut, aż zgęstnieje. Dodaj sok z cytryny i ewentualne przyprawy. Przełóż do słoików, zakręć i odstaw do góry dnem.
- Rabarbar pieczony z miodem i pomarańczą
Składniki:
- 4–5 łodyg rabarbaru
- 2 łyżki miodu
- Sok i skórka z 1 pomarańczy
- Laska wanilii (lub łyżeczka ekstraktu)
Przygotowanie:
Rabarbar pokrój na większe kawałki i ułóż w naczyniu żaroodpornym. Polej sokiem pomarańczowym, dodaj miód i wanilię. Piecz 20 minut w 180°C. Podawaj z jogurtem greckim lub lodami waniliowymi.
- Sos rabarbarowy do mięs (np. pieczonej kaczki lub wieprzowiny)
Składniki:
- 300 g rabarbaru
- 2 łyżki miodu
- 1 łyżeczka startego imbiru
- ½ szklanki czerwonego wina (lub soku z granatu)
- Sól, pieprz
Przygotowanie:
Rabarbar podduś z winem, miodem i imbirem, aż się rozpadnie. Dopraw solą i pieprzem. Sos powinien być lekko słodko-kwaśny. Świetnie komponuje się z tłustym mięsem.
Rabarbar do spiżarni i na dłużej
Rabarbar można mrozić – najlepiej obrany i pokrojony na kawałki. Po rozmrożeniu nadaje się do ciast i kompotów. Nadaje się także na dżemy, galaretki, a nawet nalewki. Świetnie łączy się z innymi owocami sezonowymi, zwłaszcza truskawkami, porzeczkami i jabłkami.
Na zakończenie
Choć rabarbar to roślina sezonowa, jego smak można zatrzymać na dłużej dzięki przetworom. Warto wykorzystać jego wszechstronność, bo to nie tylko bohater babcinych ciast, ale też elegancki składnik nowoczesnej kuchni. Kwaśny, lekko cierpki, o wyrazistym charakterze – rabarbar z powodzeniem odnajduje się w prostych domowych recepturach i w bardziej wyrafinowanych daniach. Warto dać mu szansę – i wracać do niego co roku, gdy tylko pojawi się na straganach.
Więcej o kulinariach znajdziecie tutaj.
