Gabrielle Chanel – początek niezwykłej historii
Gabrielle Chanel przyszła na świat 19 sierpnia 1883 roku w Saumur we Francji. Jej późniejsza droga do świata wielkiej mody nie przypominała klasycznej historii projektantki wywodzącej się z artystycznej rodziny czy ekskluzywnego środowiska.
Zanim nazwisko Chanel stało się synonimem luksusu, Gabrielle musiała sama wypracować swoją pozycję. W młodości zainteresowała się szyciem, a doświadczenia zdobyte przy pracy z odzieżą stopniowo skierowały ją w stronę projektowania. Przydomek „Coco”, który na zawsze pozostał częścią jej publicznego wizerunku, stał się później jednym z najbardziej rozpoznawalnych określeń w historii mody.
W 1910 roku Chanel otworzyła w Paryżu pierwszy butik z kapeluszami. To właśnie od tego momentu zaczęła się historia domu, który w kolejnych latach miał całkowicie zmienić oblicze kobiecej garderoby. Dwa lata później projektantka otworzyła kolejny butik w Deauville, a w 1915 roku powstał jej dom mody w Biarritz.
Moda, która miała dawać kobietom wolność
Coco Chanel nie chciała projektować ubrań wyłącznie po to, aby kobieta dobrze wyglądała. Jej zdaniem strój powinien przede wszystkim pozwalać jej żyć.
Na początku XX wieku kobieca moda była często mocno ograniczająca. Gorsety modelowały sylwetkę, ciężkie tkaniny utrudniały ruch, a rozbudowane konstrukcje ubrań sprawiały, że garderoba nie zawsze odpowiadała rzeczywistym potrzebom kobiet.
Chanel zaproponowała zupełnie inne podejście.
Projektowała ubrania o prostszych liniach, pozwalające na swobodę ruchu. Sięgała po materiały, które wcześniej nie kojarzyły się z luksusową kobiecą modą. Jednym z nich był dżersej. Wprowadzała do damskiej garderoby elementy inspirowane męskim strojem, sportem i codziennością.
To właśnie ta praktyczność stała się jednym z fundamentów jej stylu.
Projektantka uważała, że ubranie powinno podążać za kobietą, a nie zmuszać ją do podporządkowania się ubraniu. W jej projektach elegancja przestała oznaczać niewygodę.
Dżersej, tweed i nowoczesna sylwetka
Jednym z największych osiągnięć Chanel było stworzenie nowego języka kobiecego ubioru. Projektantka wykorzystywała dżersej, dzianiny i tweed, tworząc z nich stroje, które łączyły luksus z funkcjonalnością.
Tweedowa garsonka stała się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów stylu Chanel. Żakiet, spódnica, wyraźna, ale pozbawiona przesadnej sztywności konstrukcja – wszystko podporządkowane było idei elegancji, która nie potrzebuje nadmiaru.
Do historii przeszedł również charakterystyczny sposób łączenia pozornie prostych elementów z biżuterią. Perły, złoto i kamienie szlachetne pojawiały się w zestawieniu z ubraniami o bardzo oszczędnej formie.
To właśnie kontrast stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów estetyki Chanel: prostota i luksus, męskie i kobiece, sport i elegancja, minimalizm i biżuteryjny przepych.
Mała czarna – sukienka, która stała się symbolem
W historii mody trudno znaleźć projekt równie prosty i jednocześnie równie wpływowy jak mała czarna.
Czarna sukienka Chanel stała się symbolem nowoczesnej kobiecej elegancji. Jej siła tkwiła właśnie w prostocie. Nie potrzebowała rozbudowanych zdobień ani skomplikowanej konstrukcji. Można było zestawić ją z perłami, biżuterią, żakietem czy bardziej wyrazistymi dodatkami.
Mała czarna pokazała, że elegancja nie musi oznaczać przepychu.
To jedna z najważniejszych zmian, jakie Chanel wprowadziła do mody: ubranie miało być bazą dla osobowości kobiety, a nie dominować nad nią.
Chanel N°5 – zapach, który stał się legendą
W 1921 roku Gabrielle Chanel wkroczyła także do świata perfum. Powstał zapach Chanel N°5 – jeden z najbardziej rozpoznawalnych zapachów w historii perfumerii.
Nazwa wiązała się z wyborem piątej kompozycji przedstawionej projektantce przez perfumiarza Ernesta Beaux. Chanel zdecydowała się właśnie na ten numer.
Chanel N°5 był czymś więcej niż kolejnym damskim zapachem. Kompozycja odchodziła od tradycyjnego modelu perfum opartych na jednym dominującym kwiecie. Charakterystyczny, minimalistyczny flakon również wyróżniał się na tle obowiązujących wówczas standardów.
Co istotne, Chanel była pierwszą projektantką mody, która stworzyła własne perfumy. W ten sposób moda i perfumeria zaczęły funkcjonować jako dwa elementy jednego świata marki.
Liczby, symbole i szczęście
Gabrielle Chanel przywiązywała dużą wagę do symboli. Szczególne znaczenie miała dla niej liczba pięć, ale również data jej urodzin – 19 sierpnia.
To właśnie od daty urodzenia pochodzi nazwa kolejnego słynnego zapachu – Chanel N°19.
W jej świecie pojawiały się także symbole lwa, gwiazdy czy kłosa pszenicy. Inspiracje czerpała z architektury, sztuki, wnętrz, podróży i obserwacji otaczającego ją świata.
Jej styl nigdy nie był wyłącznie kwestią ubioru. Chanel budowała cały język wizualny – od fasonów, przez biżuterię, perfumy i dodatki, aż po wnętrza.
Chanel i świat sztuki
Gabrielle Chanel nie funkcjonowała wyłącznie w świecie mody. Była blisko związana ze środowiskiem artystycznym i interesowała się malarstwem, teatrem, baletem, literaturą i muzyką.
Współpracowała między innymi z Jeanem Cocteau i tworzyła kostiumy teatralne oraz filmowe. Wspierała również Balety Rosyjskie Siergieja Diagilewa. Jej artystyczne kontakty obejmowały twórców reprezentujących różne dziedziny sztuki, wśród nich Igora Strawińskiego czy Salvadora Dalego.
Ta obecność w świecie sztuki miała znaczenie dla jej projektowania. Chanel nie traktowała mody jako zamkniętej dziedziny. Przeciwnie – czerpała inspiracje z kultury, architektury, malarstwa i sceny.
Dzięki temu jej projekty często wykraczały poza aktualne trendy.
Kobieta, która stworzyła własny język
Jedną z największych zmian, jakie przyniosła Chanel, było inne spojrzenie na kobiecą sylwetkę.
Jej ubrania nie miały przede wszystkim zmieniać kobiety w dekoracyjny obiekt. Miały pozwalać jej funkcjonować, pracować, podróżować, prowadzić aktywne życie.
Wprowadzenie elementów sportowych do codziennej garderoby, wykorzystanie dżerseju, marynarskich inspiracji, spodni czy prostych dzianinowych zestawów sprawiło, że kobieca moda zaczęła coraz mocniej odpowiadać na zmieniający się styl życia.
To dlatego wpływ Chanel jest znacznie większy niż lista konkretnych projektów. Projektantka zmieniła sposób myślenia o tym, czym może być elegancja.
Powrót Chanel po latach
Historia Gabrielle Chanel nie zakończyła się wraz z pierwszym okresem wielkiego sukcesu. Po przerwie powróciła do świata mody w latach 50., ponownie prezentując charakterystyczny styl, który wcześniej stworzyła.
Jej projekty nadal opierały się na prostocie, funkcjonalności i charakterystycznych detalach. Tweedowe kostiumy, żakiety, biżuteria i kontrastowe elementy garderoby ponownie zaczęły wyznaczać kierunek dla mody.
Dom Chanel przetrwał kolejne dekady, a jego charakterystyczne kody stylistyczne stały się częścią historii mody.
Do dziś jednym z najważniejszych adresów pozostaje 31 rue Cambon w Paryżu – miejsce związane z historią domu Chanel od 1918 roku.
Dziedzictwo Coco Chanel
Coco Chanel zmarła 10 stycznia 1971 roku, ale jej wpływ na modę nie zakończył się wraz z jej śmiercią.
Przeciwnie – jej nazwisko stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli światowej mody. Chanel pozostawiła po sobie nie tylko konkretne projekty, ale przede wszystkim zestaw zasad, które okazały się niezwykle trwałe.
Prostota może być luksusowa. Wygoda może być elegancka. Czerń może być wyrafinowana. Perły nie muszą być zarezerwowane dla wielkich okazji. Męskie inspiracje mogą stać się częścią najbardziej kobiecej garderoby.
I przede wszystkim – moda nie musi ograniczać kobiety.
Coco Chanel – ikona, która wciąż inspiruje
Dziś możemy patrzeć na Coco Chanel z perspektywy ponad wieku i dostrzegać, jak bardzo jej pomysły wyprzedzały swoją epokę. Dżersej, tweedowa garsonka, mała czarna, pikowana torebka, perły, dwukolorowe buty czy Chanel N°5 nie są już jedynie elementami konkretnej kolekcji. Stały się częścią globalnego języka mody.
Chanel stworzyła styl rozpoznawalny na pierwszy rzut oka, ale jej największym osiągnięciem było coś więcej. Udowodniła, że prawdziwa elegancja nie musi krzyczeć.
19 sierpnia, w dniu urodzin Gabrielle Chanel, warto więc przypomnieć sobie nie tylko nazwę słynnego domu mody. Warto pamiętać o kobiecie, która odważyła się zakwestionować zasady obowiązujące w jej czasach i zaproponować kobietom coś, czego moda długo im odmawiała – swobodę.
I być może właśnie dlatego, mimo upływu dziesięcioleci, Coco Chanel wciąż pozostaje jedną z najważniejszych postaci w historii mody.
Więcej o sylwetkach kobiet znajdziecie tutaj.
