Uczennica
Dla urodzonej 8 grudnia 1864 roku w Fère-en-Tardenois pod Paryżem Camille Claudel, najstarszego dziecka Louisa Prospera i Louise-Athanaïse Cécile Carvceaux, sztuka stanowiła centrum Wszechświata. Wcześnie nauczyła się rzeźbić w glinie. Podczas gdy rodzeństwo wspinało się na drzewa, Camille marzyła o Paryżu, życiu na własny rachunek i Akademii, w której poznałaby kogoś, kto dostrzegłby jej talent.
Pierwszy przekonał się o tym ojciec, który znalazł dla Claudel nauczyciela, Alfreda Bouchera. Po przeprowadzce do Paryża, Camille trafiła do Akademii Colarossiego, a stamtąd do Akademii Sztuk Pięknych, gdzie poznała Augusta Rodina.
Kiedy się poznali, Rodin był uznanym rzeźbiarzem. Otrzymywał intratne zlecenia od władz Paryża i Calais, był orędownikiem sztuki nowoczesnej oraz pracował nad monumentalnymi dziełami „Mieszczanie z Calais” i „Wieczną wiosną”, a Camille była obiecującą studentką stawiającą pierwsze kroki w świecie sztuki. Mimo tych różnic Rodin szybko uznał prace Camille za dopełnienie własnej twórczości, a także zaproponował kobiecie pracę w atelier, na co Claudel z radością przystała. Jedynie matka dziewczyny z niechęcią myślała o sporo starszym mężczyźnie.
Początkowo układ mistrz-uczennica działał bez zarzutu. W 1884 roku, gdy Camille Claudel rozgościła się w pracowni, August Rodin zlecił jej wykańczanie dłoni i stóp postaci, co dla uzdolnionej, ale wciąż nieznanej rzeźbiarki było nie lada zaszczytem.
Muza i kochanka
Camille Claudel szybko stała się dla Augusta Rodina niezastąpioną pomocnicą. To jej mistrz zwierzał się z nieprzychylnych opinii na temat tworzonych dzieł, dyskutował o sztuce i portretował w rojących się od detali znanych kompozycjach, np. imponującej „Bramie piekieł” według „Boskiej komedii” Dantego. Camille nie pozostała mu dłużna i szybko zasiadła do pracy nad „Walcem”, pracą ukazującą namiętnie splecionych w tańcu kochanków. Odtąd nadrzędnym celem pary stało się „wiernie odtworzone nagie ciało o klasycznych proporcjach, umieszczone w różnych skomplikowanych formalnie układach, często spuentowanych metaforycznym, poetyckim tytułem”.
Jako jedyna z grona przyjaciół Camille krytykowała pomniki, popiersia i posagi Rodina, na ich podstawie tworzyła własne wersje trudnych do uchwycenia rzeźb, które znajdowały się na styku secesji, symbolizmu i impresjonizmu.
Mimo wysiłków widzowie zarzucali Camille bezmyślne kopiowanie Augusta Rodina. Plotkowano o ich romansie, a atmosferę skandalu podkręcał fakt, iż matka Camille nie zgadzała się na zamieszkanie ze znanym rzeźbiarzem. Louise-Athanaïse Cécile Carvceaux nie rozumiała córki oraz nie wiedziała, że Camille zarabia zbyt mało, by się utrzymać. Inna sprawa, że para spędzała ze sobą każdą wolną chwilę. Camille Claudel i August Rodin nieustannie się wspierali i inspirowali. Kiedy Claudel stworzyła „Kucającą kobietę”, Rodin uznał jej bohaterkę za subtelną, nieśmiałą i pragnącą ukryć się przed światem symbolizującą Camille.
Kiedy Camille miała dosyć Rodina, uciekała w pracę. Smutek i rozczarowanie spowodowane niewiernością partnera, który nie potrafił odejść od Rose Beuret, modelki i matki jego syna, przekuwała w niezwykłe rzeźby, np. inspirowane indyjskim dramatem „Sakountala” Kalidasa, dzieło ukazujące mężczyznę, który wracał do kobiety. Wystawiona w 1888 roku w salonie sztuki w Paryżu praca stała się jednym z ważniejszych posągów Camille, który natychmiast podsycił plotki na temat związku artystów.
Kobieta upadła
W 1889 roku para ostatecznie się rozstała. Camille, która nie rozumiała rzeźbiarza, zaczęła cierpieć na depresję i skryła się z pracowni, z której rzadko wychodziła. Twierdziła, że straciła przez Augusta Rodina najlepsze lata życia, a spiskujący przeciwko niej rzeźbiarz utrudniał sprzedaż dzieł.
Prawda wyglądała zupełnie inaczej.
Rodin do końca bronił kochanki. Robił to nawet wtedy gdy Camille zaprezentowała „Wiek dojrzały”, ikoniczną pracę, którą krytycy natychmiast uznali za opowieść o Camille, Rose i Rodinie.
Kiedy stan zdrowia Camille Claudel pogorszył się, a ona sama stała się niebezpieczna dla otoczenia, rodzina umieściła rzeźbiarkę w szpitalu psychiatrycznym, Auguste Rodin usiłował ją wydostać i nie przestał troszczyć się o byłą muzę i kochankę. Chciał, aby jej rzeźby stanęły obok jego prac w Hotelu Biron, lecz tym razem poniósł fiasko. Prace Camille Claudel zaprezentowano znacznie później.
Camille Claudel zmarła 19 października 1943 roku w Paryżu. Została pochowana w bezimiennym grobowcu na cmentarzu komunalnym Montfavet w Awinionie.
W 1951 roku odbyła się wystawa najważniejszych rzeźb Camille Claudel, o co wystarała się Reine-Marie Paris, historyczka sztuki i wnuczka Paula Claudela, dyplomaty i poety. Do tego czasu nikt nie słyszał o muzie i kochance Augusta Rodina.
W Musée Rodin znajduje się sala poświęcona Camille Claudel, którą rocznie odwiedza około pół miliona osób.
Źródła:
https://www.onet.pl/styl-zycia/oludziach/camille-claudel-i-jej-zwiazek-z-rzezbiarzem-augustem-rodinem/xc8qq43,30bc1058
https://www.tygodnikprzeglad.pl/w-cieniu-rodina/
Camille Claudel – prawdziwa i jedyna miłość Auguste’a Rodina
