Gdzie znajduje się Puszcza Romincka?
Puszcza Romincka leży w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w okolicach Gołdapi, Dubeninek i Żytkiejm. To wyjątkowy kompleks leśny, którego około dwie trzecie znajduje się obecnie po stronie rosyjskiej, natomiast południowa część puszczy leży w Polsce i jest chroniona w ramach Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej.
Park został utworzony w 1998 roku. Jego powierzchnia wynosi ponad 14,8 tys. hektarów, a ponad 70 proc. zajmuje sama Puszcza Romincka. To właśnie wyjątkowy charakter tego miejsca sprawił, że zyskało ono określenie „Polska Tajga”.
Nie jest to jednak las monotonny. Puszcza ma bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu. Znajdziemy tu wzgórza morenowe i kemowe, równiny sandrowe, zagłębienia wytopiskowe, torfowiska, mokradła oraz niewielkie rzeki i strugi. W zachodniej części dominują grądy, natomiast na wschodzie częściej spotykane są bory mieszane.
Czy można spacerować po Puszczy Rominckiej?
Tak – i właśnie piesza wędrówka jest jednym z najlepszych sposobów poznawania tego miejsca. Nie trzeba jednak schodzić z wyznaczonych tras i samodzielnie zapuszczać się w najbardziej dzikie fragmenty lasu. Do dyspozycji turystów przygotowano szlaki piesze oraz ścieżki edukacyjne.
Jedną z ciekawszych propozycji jest Szlak Wilhelma. Tworzą go dwie pętle: duża, licząca 13 km, oraz mała o długości 4 km. Trasy prowadzą starymi leśnymi duktami i pozwalają dotrzeć do słynnych głazów Wilhelma. Po drodze można zobaczyć dzikie doliny rzeczne, rozlewiska bobrowe oraz stare aleje drzew.
Inną propozycją jest zielony szlak Gołdap – Jurkiszki – Czarnowo Średnie – Błąkały – Stańczyki, który ma 33 km. Prowadzi przez puszczańskie ostępy i w pobliżu kilku rezerwatów. Można go przejść pieszo albo pokonać rowerem. Jednym z jego finałowych punktów są słynne mosty w Stańczykach.
Dla osób, które nie chcą od razu wybierać się na wielogodzinną wyprawę, przygotowano krótsze ścieżki edukacyjne. Wśród nich są między innymi „Włóczykij” – 3,5 km, „Nietoperze” – 4 km, „Na tropie” – 2,3 km, „Niezapominajka” – 700 m czy „Czworolist” – 1,4 km.
Warto jednak przed wyjazdem sprawdzić aktualne komunikaty Parku. W sezonie 2026 zamknięte są ścieżki „Rechot” oraz „Park podworski w Bludziach”, a remonty powodują również utrudnienia komunikacyjne w regionie.
Las, który przypomina tajgę
Dlaczego Puszcza Romincka jest tak niezwykła? Jednym z powodów jest klimat. Teren znajduje się w zasięgu ostatniego zlodowacenia, a klimat ma cechy kontynentalne. W rezultacie tutejsza roślinność ma miejscami charakter przypominający bardziej północnoeuropejskie lasy niż typowy krajobraz kojarzony z Warmią i Mazurami.
W puszczy dominują przede wszystkim świerki i sosny, którym towarzyszą między innymi dęby, graby, jesiony i klony. Szczególnie interesujące są fragmenty lasów bagiennych, torfowiska oraz stare drzewostany.
Puszcza jest również miejscem występowania bardzo rzadkich roślin. Jedną z największych botanicznych osobliwości jest manna litewska – gatunek, który przez pewien czas uważano w Polsce za wymarły. Jego stanowiska odkryto w Puszczy Rominckiej w latach 2001–2003.
Na torfowiskach można znaleźć również relikty glacjalne, czyli gatunki będące pozostałością po epoce lodowcowej. Należą do nich między innymi malina moroszka, brzoza niska i wielosił błękitny. W dobrze zachowanych fragmentach lasu przetrwały natomiast tak zwane relikty puszczańskie, między innymi rzadkie gatunki mchów.
To właśnie torfowiska, mokradła i stare lasy sprawiają, że Puszcza Romincka jest niezwykle cenna przyrodniczo.
Jakie zwierzęta można spotkać?
Puszcza Romincka jest prawdziwym królestwem dzikich zwierząt. Trzeba jednak pamiętać, że obserwacja dużych ssaków nie jest tu gwarantowana. To dziki las, a zwierzęta zazwyczaj wcześniej zauważą człowieka, niż człowiek je.
Występują tu między innymi jelenie, łosie, dziki, lisy, borsuki, kuny, łasice i bobry. W puszczy żyją również wilki i rysie – jedne z najbardziej tajemniczych mieszkańców tego regionu.
Szczególnie interesujące są bobry. Liczne strugi, kanałki, mokradła i naturalne zagłębienia terenu zapewniają im doskonałe warunki. Ich działalność można obserwować w postaci żeremi, tam i rozlewisk. Co więcej, tworzone przez bobry mokradła stają się siedliskiem kolejnych gatunków.
Jedna ze ścieżek edukacyjnych – „Na tropie” – została przygotowana właśnie z myślą o poznawaniu śladów zwierząt. Na trasie można dostrzec między innymi buchtowiska dzików, bobrowe żeremia czy ślady spałowania jelenia. Przy odrobinie szczęścia można także natrafić na tropy wilków.
Raj dla miłośników ptaków
Puszcza jest również świetnym miejscem dla osób, które lubią obserwować ptaki. Spotkać można tutaj między innymi kowaliki, sójki, kruki, orzechówki, kukułki, sikory, dzięcioły, drozdy i muchołówki.
Występują także gatunki znacznie rzadsze. Wśród nich wymienia się sowę włochatkę, dzięcioła białogrzbietego oraz bociana czarnego. Na terenach otwartych można obserwować ptaki drapieżne, między innymi krogulce, myszołowy i orliki krzykliwe.
W tutejszych rzekach żyją natomiast między innymi pstrągi, głowacze białopłetwe, różanki i minogi.
Głazy Wilhelma – ślad dawnych polowań
Puszcza Romincka to nie tylko przyroda. W jej krajobrazie można znaleźć ślady historii.
Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji są głazy Wilhelma. Upamiętniają one cesarskie polowania organizowane tutaj na początku XX wieku. Głazy ustawiano w miejscach, w których podczas polowań padały okazałe jelenie. Dziś prowadzą do nich szlaki turystyczne.
Można także odnaleźć pozostałości dawnej infrastruktury kolejowej. Przez okolice puszczy przebiegało niegdyś torowisko linii Gołdap–Gusiew. Dzisiaj dawne nasypy i przekopy stały się częścią krajobrazu turystycznego regionu.
Stańczyki, jeziora i krajobraz polodowcowy
Wizyta w Puszczy Rominckiej może być również okazją do zobaczenia jednych z najbardziej niezwykłych krajobrazów północno-wschodniej Polski.
W pobliskich Stańczykach znajdują się monumentalne mosty kolejowe, często nazywane „akweduktami Północy”. W okolicy leżą także polodowcowe jeziora Tobellus Duży i Tobellus Mały.
Na obrzeżach Parku znajdują się także inne jeziora polodowcowe. Nad Jeziorem Gołdap funkcjonuje infrastruktura uzdrowiskowa, natomiast w bardziej kameralnych miejscach, między innymi nad Jeziorem Czarnym, Przerośl, Tobellus i Pobłędzie, przygotowano miejsca wypoczynku, wiaty oraz pomosty.
Romintarium – dobry początek wycieczki
Jeśli ktoś po raz pierwszy przyjeżdża w te okolice i chce najpierw poznać Puszczę Romincką, warto zajrzeć do „Romintarium” w Żytkiejmach.
To ogród dydaktyczny poświęcony przyrodzie puszczy. Znajdują się tu informacje o roślinach i zwierzętach, tropy zwierząt, mini labirynt oraz piwniczka z ekspozycją poświęconą nietoperzom. Można zwiedzać go samodzielnie i skorzystać z przygotowanej gry terenowej. Wstęp jest bezpłatny, a ogród jest obecnie udostępniany w dni robocze w godzinach 9.00–15.00; ekspozycja nietoperzowa działa od maja do września.
Puszcza Romincka dla tych, którzy szukają ciszy
Puszcza Romincka nie jest miejscem dla turysty, który chce w ciągu kilku godzin „zaliczyć” kilkanaście atrakcji. Jej największą wartością jest właśnie spokój, przestrzeń i możliwość kontaktu z dziką przyrodą.
To miejsce dla osób, które chcą przejść kilka kilometrów leśnym duktem, posłuchać ptaków, zobaczyć ślady bobrów, poszukać tropów zwierząt, zatrzymać się przy torfowisku albo po prostu usiąść na chwilę w lesie.
Warto też pamiętać, że poruszamy się po terenie cennym przyrodniczo. Najlepiej korzystać z oznakowanych tras, nie schodzić z wyznaczonych ścieżek w rezerwatach, nie płoszyć zwierząt i nie niszczyć roślin. W lesie przyda się odpowiednie obuwie, woda, środek przeciw kleszczom i – przede wszystkim – czas.
Bo Puszcza Romincka nie odsłania swoich tajemnic od razu. Trzeba się przez nią przejść, żeby naprawdę ją zobaczyć.
Przydatne informacje: Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej mieści się przy ul. Szkolnej 1 w Żytkiejmach. Park udostępnia również aktualną mapę turystyczno-krajoznawczą z zaznaczonymi szlakami pieszymi i rowerowymi, ścieżkami edukacyjnymi, wieżami widokowymi, miejscami odpoczynku i najważniejszymi atrakcjami.
Więcej o podróżach znajdziecie tutaj.
