ZŁOTY MEDAL – AZIZA KADYRI (Uzbekistan)
za pracę: Jej scena (II)
SREBRNY MEDAL – ŁUKASZ WOJTANOWSKI (Polska)
za pracę: Procesja Bożego Ciała (zielona)
BRĄZOWY MEDAL – CHARLOTT MARKUS (Holandia/Szwecja)
za pracę: Przepierzenie #8 (chmury i ekrany dźwiękowe), Iteracja II
- Międzynarodowe Triennale Tkaniny
„Dekonstrukcja/Rekonstrukcja”
11.10.2025-12.04.2026
Kuratorki: Marta Kowalewska i Bukola Oyebode-Westerhuis
Aziza Kadyri
Uzbecka artystka wizualna związana z Londynem. Tworzy stroje eksperymentalne i tkaniny, uprawia sztukę performance, eksploruje nowe technologie. Jej działania artystyczne łączą pracę zespołową z metodami interdyscyplinarnymi, co sprzyja tworzeniu doświadczeń immersyjnych, materialnych i cyfrowych. Szczególne miejsce zajmuje w nich praca partycypacyjna w społecznościach lokalnych. Potrzeba ta popchnęła artystkę do współzałożenia Qizlar, feministycznego kolektywu wiernego zasadom intersekcjonalności i dążeniom do zmiany społecznej. Kadyri eksploruje zagadnienia migracji i przemieszczeń, niewidzialności społecznej, tożsamości, dekolonizacji, feminizmu i utraty języka. Tematy te wyznaczają ramę dla analizy zmian społecznych i doświadczenia kobiet w Azji Centralnej i tych żyjących na emigracji. Kadyri w swoich badaniach artystycznych, praktykach edukacyjnych i działaniach na rzecz społeczeństwa szczególnie chętnie korzysta z potencjału technologii XR/AR/VR i sztucznej inteligencji. Sprawdza, jak te narzędzia mogą pogłębiać zaangażowanie i interakcję w kontekstach artystycznych, aktywistycznych i kulturowych. Równolegle poszukuje innowacyjnych sposobów pracy z dziedzictwem kulturowym – zwłaszcza z tkaniną i strojem, czyli mediami tradycyjnie klasyfikowanymi jako „kobiece”. Wykorzystując najnowsze technologie, artystka reinterpretuje narracje tradycyjne – przekłada je na współczesne doświadczenia i oddaje się alternatywnemu mitotwórstwu. Kadyri reprezentowała Uzbekistan na 60. Biennale Sztuki w Wenecji, gdzie zaprezentowała projekt Don’t Miss the Cue (ekspozycja w Arsenale). Obecnie jest stypendystką Creative Technologies i rezydentką Somerset House. Jej prace pokazywano m.in. na Biennale w Bucharze (Uzbekistan), w Zeppelin Museum, Zilberman i KINDL (Niemcy), na Artissima i w eastcontemporary (Włochy), w V&A, Pushkin House i Delfina Foundation (Wielka Brytania) oraz na Prague Quadrennial of Performance i Athens Digital Arts Festival.
Jej scena (II)
2024 rzeźba miękka; ekoskóra, aksamit, bawełna, stal, pianka EVA, tworzywo sztuczne
Her Stage (II) traktuje ciało w przestrzeni jako nośnik pamięci i niespełnionych marzeń. Osią narracji jest historia babci artystki, która – aby sprostać oczekiwaniom społecznym – w latach 50. XX wieku zrezygnowała z marzenia o karierze tradycyjnej tancerki ludowej w Uzbekistanie. Praca uwydatnia napięcie między ambicją jednostki a ograniczeniami patriarchalnych i socjalistycznych struktur epoki.
Wykorzystując narzędzia cyfrowe – uczenie maszynowe, sztuczną inteligencję i śledzenie pozycji ciała (pose tracking) – Kadyri splata gesty babci z tradycyjnymi ruchami tańca uzbeckiego. W ten sposób tworzy choreografię cyfrową ukazującą zarówno możliwości, jak i ograniczenia jej życia. Praca zachęca do namysłu nad ulotnością ruchu, de- i rekonstrukcją wspomnień oraz nad złożonymi, osobistymi i zbiorowymi historiami Uzbekistanu okresu sowieckiego.
Łukasz Wojtanowski
Polski artysta specjalizujący się w malarstwie oraz technikach zdobienia tkaniny, zwłaszcza w batiku i hafcie. Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Tarnowie oraz Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Proces twórczy artysty cechuje wydłużanie czasu, powroty i nakładanie kolejnych warstw. Artysta, który nazywa tę metodę formą rekonstrukcji, wielokrotnie powraca do istoty motywu, nieustannie uszlachetnia i pogłębia jego wyraz.
Wojtanowski podejmuje próbę odtworzenia własnych wyborów, myśli i aktów ekspresji, nierzadko też dokonuje autorskiej dekonstrukcji obowiązujących dyskursów, zwłaszcza w reakcji na wydarzenia społeczne. Ten refleksyjny, ewoluujący proces pozwala mu wnikać w narracje osobiste i społeczne. Z każdą kolejną warstwą pracy pojawiają się nowe wglądy i spostrzeżenia.
Procesja Bożego Ciała (zielona)
2023
batik, haft ręczny, bawełna, nici, cekiny, koraliki
Praca narodziła się z podziwu artysty dla procesji Bożego Ciała, formy celebracji religijnej korzystającej z bogactwa znakomitych tkanin liturgicznych. Strusie pióra baldachimu odnajdują źródło literackie w opisie procesji w powieści Jeana Geneta Notre-Dame-des-Fleurs (Matka Boska Kwietna). Artysta odkrył dodatkowe znaczenia nabożeństwa po lekturze publicystycznej krytyki procesji autorstwa o. Oszajcy („Więź”), wyrażającej obawę, że mogą jawić się cudzoziemcom jako „kiczowaty przepych”.
Procesja Bożego Ciała – sypanie płatków kwiatów, biel dziecięcych strojów, woń kadzidła i bogactwo tkanin – posiada swoisty urok. Osoby z innych kręgów kulturowych również mogą odbierać ją jako intensywne doświadczenie estetyczne. Choć część duchownych dystansuje się dziś od tej tradycji, artysta przypomina, że katedr w swoim czasie bronił Marcel Proust, a proza Jeana Geneta jest pełna odniesień do estetyki katolickiej.
Charlott Markus
Szwedzka artystka wizualna mieszkająca w Amsterdamie. Jej praktyka twórcza koncentruje się na tym, co „pomiędzy” i co emocjonalnie ukryte. W wypowiedziach artystki istotną rolę odgrywają niewidoczne struktury i akt świadomego patrzenia. Markus spogląda na społeczeństwo z pozycji intersekcjalnych, balansując między poetyckością a konfrontacją, często wykorzystując tekstylia jako wielowarstwowe nośniki znaczeń.
Markus studia rozpoczęła od psychologii i teologii na uniwersytecie w Lund, by następnie zwrócić się ku sztuce. Kontynuowała edukację w Kopenhadze, a w 2007 roku ukończyła Gerrit Rietveld Academie w Amsterdamie. Prace artystki prezentowano na prestiżowych wystawach indywidualnych i zbiorowych w Niderlandach i za granicą.
W 2022 roku ukazała się jej pierwsza ważna książka artystyczna, Some Things Bleak, wydana przez Fw:Books. Wydawnictwo to pokazywano na najważniejszych targach książki artystycznej i na wystawach na całym świecie. W 2023 roku publikacja otrzymała wyróżnienie jako jedna z Best Dutch Book Designs 2022 roku. Wystawiano ją również w Stedelijk Museum w Amsterdamie.
Markus otrzymała kilka grantów, w tym czteroletni Basic Grant od Mondriaan Fund. Oprócz sztuk wizualnych artystka uprawia również pisarstwo, prowadzi mentoring i kuratoruje wystawy, które podejmują tematy bliskie jej praktyce twórczej.
Przepierzenie #8 (chmury i ekrany dźwiękowe), Iteracja II
2023 instalacja dźwiękowa, technika mieszana: zasłony tekstylne, metalowe narożniki kątowe, sznur murarski, głośniki, druty metalowe
Zasłony układają się w labirynt o falującym kształcie, który zaprasza widza do wejścia i zatracenia się w jego przestrzeni. Zasłony pochodzą z Hebronu – nieczynnego dziś budynku dawnego szpitala psychiatrycznego Zon & Schild. Przy bliższym oglądzie każda z zasłon ujawnia niewielką etykietę z oznaczeniem piętra i numerami sal pacjentów, przestrzeni wspólnych, gabinetu psychiatry oraz innych pomieszczeń dawnego oddziału.
Nie są to więc jedynie zasłony, za którymi można się skryć bądź przez które można podglądać – subtelnie i sugestywnie prowadzą widza w podróż po przestrzeni dawnego oddziału psychiatrycznego. Pomiędzy fałdami rozbrzmiewa głos artystki, płynący z ośmiu zawieszonych głośników, wypełniających przestrzeń intymną obecnością. Kto mówi? Czyj głos słyszymy? A może wsłuchujemy się w czyjeś myśli? Granice między mówiącym a słuchaczem, między „ja” a „innym” ulegają zatarciu.
