Park narodowy pośród rozlewisk
Narwiański Park Narodowy został utworzony 1 lipca 1996 roku. Obejmuje fragment doliny Narwi pomiędzy Surażem a Rzędzianami. Park położony jest na terenie siedmiu gmin oraz dwóch powiatów województwa podlaskiego. Jego powierzchnia wynosi ponad 6800 hektarów, a otulina zajmuje ponad 17 tysięcy hektarów.
To miejsce wyróżnia przede wszystkim niezwykły charakter samej rzeki. Narew na tym odcinku jest rzeką wielokorytową. Oznacza to, że zamiast jednego głównego nurtu tworzy gęstą sieć połączonych ze sobą odnóg. Taki układ należy dziś do rzadkości w Europie i stanowi największy walor przyrodniczy Parku.
Rozwój tego wyjątkowego krajobrazu związany był z procesem narastania torfów oraz rozwojem roślinności wodnej i szuwarowej. To właśnie one spowalniały nurt rzeki, powodując rozdzielanie się koryt oraz tworzenie nowych odnóg. Dzięki temu powstał ogromny system wodnych kanałów, rozlewisk i mokradeł.
Kraina bagien, trzcin i torfowisk
Narwiański Park Narodowy należy do najmniej zalesionych polskich parków narodowych. Aż 98% jego powierzchni stanowią tereny podmokłe – stale lub okresowo zalewane wodą. Dominują tutaj bagna, torfowiska, trzcinowiska, szuwary oraz rozległe łąki i pastwiska.
To właśnie woda decyduje o charakterze tego miejsca. Zmieniający się poziom rzeki wpływa na wygląd całego krajobrazu, który w różnych porach roku prezentuje się zupełnie inaczej. Wiosną dolina zamienia się w ogromne rozlewisko, latem zachwyca soczystą zielenią, a jesienią pokrywa się mgłami i złotymi barwami traw.
Mokradła pełnią również niezwykle ważną funkcję przyrodniczą. Zatrzymują wodę, przeciwdziałają suszy oraz stanowią naturalny filtr oczyszczający środowisko. Są także schronieniem dla ogromnej liczby gatunków roślin i zwierząt.
Raj dla ptaków i owadów
Narwiański Park Narodowy jest jednym z najważniejszych obszarów ptasich w Polsce. Rozlewiska i trzcinowiska tworzą idealne warunki dla wielu gatunków ptaków wodnych oraz błotnych. W okresie migracji teren Parku staje się przystankiem dla tysięcy ptaków wędrownych.
Park słynie również z niezwykle bogatego świata owadów. Szczególną uwagę zwracają ważki. Stwierdzono tu występowanie aż 47 gatunków tych owadów, co stanowi około dwóch trzecich krajowej fauny ważek. Niektóre z nich objęte są ścisłą ochroną i znajdują się w załącznikach Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej.
Oprócz ptaków i owadów w Parku żyją również liczne gatunki ssaków, płazów i ryb związanych z terenami podmokłymi. Różnorodność biologiczna Narwiańskiego Parku Narodowego sprawia, że obszar ten objęto ochroną także w ramach sieci Natura 2000.
Największe atrakcje Narwiańskiego Parku Narodowego
Jednym z najbardziej znanych miejsc w Parku jest kładka Waniewo–Śliwno. To niezwykła trasa prowadząca przez bagna i rozlewiska Narwi. Drewniane pomosty oraz przeprawy pontonowe umożliwiają obserwowanie przyrody niemal z samego środka mokradeł. Spacer tą trasą pozwala poczuć wyjątkowy klimat doliny Narwi i zobaczyć jej naturalne piękno z zupełnie innej perspektywy.
Popularnością cieszy się także ścieżka „Kładka wśród bagien” w Kurowie. Prowadzi ona częściowo nad wodą i umożliwia obserwację szuwarów oraz ptaków wodnych.
W Kurowie znajduje się również zabytkowy dwór będący siedzibą Parku. W jego pobliżu funkcjonuje Ośrodek Edukacji Przyrodniczej „Młynarzówka”, gdzie można poznać historię doliny Narwi oraz bogactwo miejscowej przyrody. Dodatkową atrakcją jest wieża widokowa, z której rozciąga się panorama rozlewisk.
Park najlepiej poznawać z kajaka
Ze względu na podmokły charakter terenu najlepszym sposobem odkrywania Parku są spływy kajakowe. Oficjalne szlaki wodne prowadzą przez najpiękniejsze fragmenty doliny Narwi i pozwalają zobaczyć Park „od środka”.
Najdłuższa trasa wiedzie od Suraża do Rzędzian i przebiega przez cały obszar Parku. Przepłynięcie jej zajmuje zwykle od dwóch do trzech dni, choć możliwe są również krótsze wycieczki. Kajak pozwala dotrzeć do miejsc niedostępnych z lądu i obserwować przyrodę w niemal nienaruszonym stanie.
Spływy po Narwi są wyjątkowym doświadczeniem – cisza, śpiew ptaków oraz labirynt wodnych kanałów tworzą atmosferę zupełnie inną niż w większości polskich parków narodowych.
Ochrona niezwykłego ekosystemu
Narwiański Park Narodowy odgrywa ogromną rolę w ochronie mokradeł i naturalnych procesów zachodzących w dolinie Narwi. Teren ten jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów rzeki wielokorytowej w Polsce.
Działania ochronne prowadzone przez Park obejmują między innymi zachowanie siedlisk hydrogenicznych, ochronę torfowisk oraz utrzymywanie odpowiednich warunków wodnych. Dzięki temu możliwe jest zachowanie cennych siedlisk oraz gatunków związanych z terenami bagiennymi.
Narwiański Park Narodowy to miejsce wyjątkowe nie tylko pod względem przyrodniczym, ale również krajobrazowym. Jest dowodem na to, jak niezwykłe i różnorodne potrafią być polskie rzeki oraz jak wielką wartość mają naturalne mokradła. To przestrzeń, w której człowiek może zobaczyć przyrodę niemal w pierwotnej formie – spokojną, dziką i nieustannie zmieniającą się wraz z rytmem wody.
Więcej o podróżach znajdziecie tutaj.
